Kjarninn Uncategorized

Enn ein ástæðan til þess að ganga í ESB og taka upp evruna

Bjarna Ben og Katrínu Jak­obs finnst evran glöt­uð. Þor­gerður Katrín og Bene­dikt Jóhann­es­son kunna að meta hana. Pörin tvö eru eflaust sam­mála því að kostur krón­unnar sé sá að með henni getum við sett okkar eigin pen­inga­stefnu. Einnig eru þau eflaust líka sam­mála um gall­ana, sem eru óstöð­ug­leiki og verð­bólgu vesen. Og hvort sé mik­il­væg­ara ríf­ast þau svo um okkur öllum til ánægju og ynd­is­auka.

Evran er ekki full­kom­in, en per­sónu­lega kann ég vel að meta hana. Og ekki bara evr­una, ég kann vel að meta Evr­ópu og er evr­ópusinni. Sú stað­reynd að við Íslend­ingar erum í Schengen og EES hefur bætt líf mitt (og okkar allra) til muna og vona ég að einn dag­inn klárum við Íslend­ingar dæmið og byrjum að borga fyrir franska osta með evrum sem skarta  Brand­en­borgar hlið­inu og Virtú­víksa mann­inum.

Eftir að ég flutti til Þýska­lands byrj­aði ég að borga oftar með reiðu­fé. Þegar ég kem heim til Íslands, eins og ég geri reglu­lega, þá ég held ég mig við það, nema í stað þessa að borga með múltu­berjum og hörpum  borga ég með bisk­upum og fiskum. Eftir stutta dvöl á Íslandi er ég með vasa fulla af fiskum (og kröbbum).

Þetta er ekki eins mikið vanda­mál fyrir mig í Köln. Þar er ég jú alltaf með slatta af klinki, en aldrei eins mikið og á Íslandi. Og það er góð ástæða fyrir því.

Seðla­banki Evr­ópu gefur út átta mis­mun­andi stærðir mynta (1c, 2c, 5c, 10c, 20c, 50c, 1€ og 2€). Seðla­banki Íslands gefur aðeins út fimm (1 kr., 5 kr., 10 kr., 50 kr., og 100 kr.). Sem gerir það að verkum að þegar maður borgar með reiðufé í Þýska­landi getur sölu­fólk gefið manni stærri ein­ingar til baka. Ein­faldasta dæmið um þetta er það að ef ég borga með 5.000 kr. seðli fyrir eitt­hvað sem kostar 4.998 kr., þá fæ ég tvær 1. kr. til baka á Íslandi, en ef ég borga 50 € seðli fyrir hlut sem kostar 49,98€, þá fæ ég eina 2c mynt til baka. Og Þarf því að burð­ast með helm­ingi færri ein­ingar í vas­anum í Evr­ópu en á Íslandi.

En að sjálf­sögðu er ekki eitt dæmi nóg. Til þess að meta hversu mikil byrgði þetta væri fyrir þá Íslend­inga sem en borga með pen­ingum þá ákvað ég að búa til mód­el. Það virk­aði þannig að ég sagði við tölv­una að hún ætti að draga úr potti vöru, á verð­bil­inu 500 til 5.000 krónur og aðra vöru í evr­um, á bil­inu 5€ til 50€.

Því næst lét ég tölv­una finna minnsta mögu­lega seðil í báðum mynntum og borga fyrir vör­una með hon­um. Þannig að ef, til að mynda, tölvan valdi vöru að verð­mæti 1.571 kr. Þá valdi mód­elið að borga með 2.000 kr. og gaf mér því til baka 429 kr. í 11 skild­ing­um: fjórum hund­rað köll­um; tveimur tík­öll­um; einum fimm­kalli; og fjórum krón­um. Að sama skapi reikn­aði tölvan það út að í Evrum borg­aði ég með 20€ fengi ég 4,29€ til baka í 6 skild­ing­um: tveimur 2€; einum 20c, einum 5c og tveimur 2c.

kronan eur mynd 1.png
Módelið velur upphæð af handahófi og gefur svo til baka með eins fáum skildingum og mögulegt er

Þetta lét ég tölv­una gera miljón sinnum (bók­staf­lega) og út úr því kom að þegar ég borga krónum fæ ég að með­al­tali 7 skild­inga til baka, en ef ég borga með evrum fæ ég aðeins 4.6 skild­inga til baka. Og þar sem maður hefur ekki alltaf tíma við afgreiðslu­borðið að telja saman klink og borga með því þá á maður það oft til að borga bara með seðli og áður en maður veit af eru vasar manns fullir af alls­konar fisk­um.

kronan eur mynd 2
Íslendingar eru 2.5 sinnum líklegri til að fá 6 skildinga eða fleiri til baka heldur evrusvæðisbúar.

Það vill reyndar svo til að flestir Íslend­ingar nota ekki krón­ur. Þeir nota bara kort. En það er samt slatti af okkur (að­al­lega ég; gam­al­menni; ferða­menn; og glæpon­ar) sem enn þá notum reiðu­fé. Við værum því rík­is­stjórn Íslands þakk­lát ef þau gerðu okkur lífið ein­fald­ara með því að ganga í Evr­ópu­sam­band­ið, og taka upp evr­una.

En Katrín og Bjarni! Ef þið eruð ekki til í að ganga í ESB, þá gætuð þið kannski hringt upp í Seðla­banka, spurt eftir Má, og beðið hann um að slá: Tveggja; tutt­ugu; og tvö hund­ruð krónu mynt.


Þessi grein birtist upphaflega í eikonomics dálknum mínum á Kjarnanum þann 13/10/2018.

0 comments on “Enn ein ástæðan til þess að ganga í ESB og taka upp evruna

Skildu eftir svar

%d bloggers like this: